Διαταραχές στην Πρόσληψη Τροφής: Η περίπτωση της Ανορεξίας και της Βουλιμίας

Από την αρχή της ζωής η πρόσληψη της τροφής, πραγματοποιούμενη συνήθως στην αγκαλιά της σημαντικής σχέσης με τη μητέρα, συνδέεται και φαίνεται πως παραμένει συνδεδεμένη με ζητήματα επικοινωνίας, φροντίδας, σχέσης και αγάπης. Παράλληλα, το φαγητό αποτελεί για μικρούς και μεγάλους πηγή παρηγοριάς και ευχαρίστησης. Οι πιο διαδεδομένες διαταραχές κατά τη διεργασία πρόσληψης της τροφής είναι η ψυχογενής ανορεξία, γνωστή ως νευρική ανορεξία, και η ψυχογενής βουλιμία, υπάρχει ωστόσο και μεικτή μορφή τους. Οι διαταραχές αυτές εμφανίζονται συχνά μετά από κάποιο στρεσογόνο γεγονός κυρίως σε γυναίκες, στην εφηβική και πρώιμη ενήλικη ζωή, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δε συναντάται σε άντρες ή σε άλλες ηλικίες.

Τα γνωρίσματα της ανορεξίας είναι:

• εκούσια απώλεια βάρους, κάτω του φυσιολογικού, με μείωση του φαγητού, πρόκληση εμετού, χρήση καθαρτικών, εξαντλητική άσκηση
• φόβος πάχους
• διαταραγμένη σωματική εικόνα και άρνηση της κατάστασης
• αμηνόρροια

Τα γνωρίσματα της βουλιμίας είναι:

• επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας λόγω ακατάσχετης επιθυμίας κατανάλωσης φαγητού και προσπάθειες αποφυγής των συνεπειών της με εμετούς, καθαρτικά, δίαιτα, υπερβολική άσκηση και απόκρυψη όλων των παραπάνω συνήθως
• φόβος πάχους
• διαταραγμένη εικόνα σώματος χωρίς όμως απώλεια βάρους κάτω του φυσιολογικού

Η ανορεξία και η βουλιμία συνοδεύονται συχνά από κατάθλιψη και άγχος, διαταραχές ύπνου, ευερεθιστότητα, κοινωνική απομόνωση, αίσθημα ανεπάρκειας, κενού και χαμηλή αυτοεκτίμηση. Λόγω της ψυχογενούς φύσης αυτών των διαταραχών συνιστάται ψυχοθεραπεία, ατομική ή της οικογένειας η οποία παίζει σημαντικό ρόλο, έτσι ώστε το άτομο να συζητήσει ό,τι το απασχολεί, να αφηγηθεί και να επανεπεξεργαστεί τη μοναδική του ιστορία μέσα σε πλαίσιο θεραπευτικής κατανόησης και ασφάλειας. Οι σοβαρές βέβαια επιπλοκές στην υγεία και ο κίνδυνος για τη ζωή, ιδιαίτερα στην ανορεξία, απαιτεί πρώτιστα έγκαιρη ιατρική παρέμβαση.

Οι διαταραχές διατροφής δεν είναι ουσιαστικά υπόθεση φαγητού, μοιάζει όμως πως χρησιμοποιείται το φαγητό σαν να μπορεί να λύσει όλα τα συναισθηματικά ζητήματα, συνήθως ζητήματα σχέσεων, ταυτότητας, αυτονομίας, διαφοροποίησης, οριοθέτησης και εικόνας εαυτού, επιθυμίας, ελέγχου και εξουσίας, ζητήματα θανάτου και σεξουαλικότητας, εγκλωβισμένα συναισθήματα θλίψης, φόβου και θυμού. Η ανορεξία και η βουλιμία δεν είναι τελικά παρά ένας δύσκολος δρόμος, όπως συχνά αποδεικνύονται οι ασθένειες του σώματος ή της ψυχής, για να γνωρίσει κανείς και να αποδεχτεί τον εαυτό του, να προχωρήσει σε αλλαγές και να κινηθεί προς τη χαρά της ζωής, με τη συνδρομή όπου χρειάζεται της ψυχοθεραπείας.